ความอ่อนน้อมถ่อมตนแบบผิดๆ

โดย



“ความอ่อนน้อมถ่อมตน” ไม่ใช่เรื่องการละสักกายทิฐิ หลายคนเอาแนวคิดนี้เข้ามาปนกับคำสอนในพุทธศาสนาด้วย แท้แล้วพุทธศาสนาไม่ได้สอนเรื่องนี้ เพราะการอ่อนน้อมถ่อมตนเป็นคำสอนของ “ลัทธิขงจื้อ” ต่างหากครับ ในบทความนี้จะขออธิบายเรื่องความเข้าใจผิดในเรื่องความอ่อนน้อมถ่อมตน ดังต่อไปนี้

๑ ความอ่อนน้อมถ่อมตนที่ควรจะเป็น
การอ่อนน้อมถ่อมตนไปทั่วโดยไร้สติยั้งคิดและไม่แยกแยะนั้น ไม่ใช่วิถีของผู้มีปัญญา เราเป็นมนุษย์ไม่ใช่งูที่จะทำตัวราบติดไปกับดินอยู่ตลอดเวลา ไม่ใช่ครับ คนที่ควรอ่อนน้อม เราก็ควรอ่อนน้อม คนที่ไม่ควรอ่อนน้อม เราก็ไม่ควรอ่อนน้อมให้ จริงไหมครับ? เราต้องรู้จักแยกแยะสิครับว่าอะไรควร อะไรไม่ควร ไม่ใช่ความอ่อนน้อมคือสิ่งที่ดีที่สุดแล้วเราต้องทำกับทุกคนหรือทุกสถานการณ์ มันไม่ใช่ครับ มันอาจจะถูกหรือผิดก็ได้ เราต้องพิจารณาไปตามสถานการณ์ตามกาลเทศะครับ หากเราติดหลงความอ่อนน้อมถ่อมตนเกินไป เราก็จะสูญเสียความอ่อนน้อมถ่อมตนที่แท้จริงแบบมนุษย์ เราจะได้ความอ่อนน้อมถ่อมตนแบบงูมาแทนที่ครับ

๒ การอ่อนน้อมกับคนที่ไม่ควรอ่อนน้อม
เช่น การอ่อนน้อมกับคนที่หลอกให้เราหลงเดินทางผิด ชักนำเราไปในทางที่ผิด การอ่อนน้อมเช่นนี้ไม่ใช่การอ่อนน้อมที่แท้จริง แต่เป็น “ความกลัว” มากกว่าครับ เมื่อความกลัวครอบงำ คุณจะถูกความไม่รู้ครอบงำ เมื่อความไม่รู้ครอบงำ คุณก็ถูกอวิชชาครอบงำ เมื่อนั้น คุณจะอ่อนน้อมต่อคนที่สอนผิดๆ ชักจูงไปในทางที่ผิด กลายเป็นคนลุ่มหลงงมงายแล้วคิดว่าตัวเองทำความดีด้วยการอ่อนน้อมถ่อมตน สุดท้าย การปฏิบัตินั้นจะไม่เกิดมรรคผลอะไรเลย เพราะคุณถูกอวิชชาครอบงำหมดแล้ว คนเรานี้ไม่ควรอ่อนน้อมต่อคนทั่วไปโดยไร้สติยั้งคิด การอ่อนน้อมถ่อมตนก็ควรมีสติ “ให้ถูกกาลเทศะ” ด้วย ใครไม่ควรอ่อนน้อม ก็อย่าไปอ่อนน้อม

๓ การไม่อ่อนน้อมกับคนที่ควรอ่อนน้อม
เช่น ถ้าเด็กอายุน้อยสำเร็จอรหันตผล เราควรอ่อนน้อมไหม ควรสิครับ แต่หลายคน “ทำใจไม่ได้” ด้วยเพราะอำนาจของอีโก้ ความถือตัวว่าฉันอายุมากกว่า ฉันไม่ยอมอ่อนน้อมต่อเธอหรอก เธอต่างหากควรอ่อนน้อมต่อฉัน ทีนี้จะไปบอกให้เด็กที่สำเร็จอรหันตผลมาอ่อนน้อมต่อตัวเองก่อนเพราะถือตัวว่าตัวเองอายุมากกว่า แบบนี้ถูกไหม? ไม่ถูก เรียกว่า “ไม่อ่อนน้อมกับคนที่ควรอ่อนน้อม” เพราะไปหลงติดกับ “อายุ” มากเกินไปครับ หลายคนในปัจจุบันเป็นแบบนี้และทำใจไม่ได้ที่จะต้องเห็นคนอายุน้อยกว่าเหนือกว่าตน ไม่ว่าด้านใดก็ตาม คนพวกนี้จะชอบบูชาคนที่อาวุโส เน้นอายุมากเป็นสำคัญ และพวกเขาจะวนติดอยู่กับสิ่งนี้ ไม่หลุดพ้น

๔ เราควรอ่อนน้อมรับคำสอนของทุกคน?
ไม่ใช่ครับ คุณควรเอาร่างกายให้คนทุกคนที่อาจไม่ใช่หมอมารักษา มาผ่าตัดคุณไหม? ก็ไม่ใช่ ไม่ควร คนที่จะสอนคุณได้และคุณควรรับคำสอนของเขาคือ “ครูของคุณ” มีบางคนที่คุณรับคำสอนจากเขาได้ แต่บางคนที่สอนคุณไม่ได้ “แต่คุณเรียนรู้จากเขาได้” เช่น คนที่ติดคุก ทำความผิด คุณจะให้เขามาสอนคุณไหม? แต่คุณเรียนรู้จากประสบการณ์ของเขาได้ว่าสิ่งที่เขาทำนั้นให้ผลอย่างไร? จริงไหมครับ คำว่าการสอนกับการเรียนรู้ คุณต้องแยกให้ออกนะ คนที่จะสอนคนอื่นได้ควรมีบารมีธรรมที่จะสอนกันได้ มีบุญวาสนาทำกันมาก่อน เหมือนหมอจะผ่าตัดคนได้ก็ต้องเรียนจบมีใบรับรองก่อน จริงไหม? ไม่ใช่ใครก็ได้มาสอนเราดั่งครู

๕ การสอนกับการเรียนรู้
สุดท้ายนี้ คุณจะต้องแยกแยะให้ได้ว่า “การสอน” กับ “การเรียนรู้” นั้นไม่เหมือนกัน คนที่เป็นครูเท่านั้นที่จะสอนคนอื่นหรือสอนเราได้แต่ใครที่ไม่ใช่ครู จะมาสอนคนอื่นไม่ได้ เหมือนใครที่ไม่จบหมอจะมาผ่าตัดคนอื่นมั่วซั่วไม่ได้ แต่การเรียนรู้นั้นเราสามารถเรียนรู้ได้จากทุกสิ่งและทุกคน ไม่ว่าเขาจะเป็นครูหรือไม่? บางคนมีการเรียนรู้ที่ดี เก่งในการเรียนรู้จากคนรอบตัว แต่ยังไม่มีครูสอนก็มี บางคนมีครูสอนแต่ไม่รู้จักเรียนรู้รอบตัว ไม่รู้จักเรียนรู้จากศัตรู ทำให้พัฒนาการช้าก็มี คุณพอจะเข้าใจแล้วนะว่าการสอนกับการเรียนรู้นั้นต่างกันอย่างไร? หลายคนชอบคิดไปเองว่าเราไม่ต้องมีครูก็ได้ ให้ธรรมชาติรอบตัวและทุกคนเป็นครู ไม่ถูกนะครับ

ปล. การอ่อนน้อมถ่อมตนไม่ใช่เนื้อหาของการละสักกายทิฐิเลยครับ

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

บทความที่ได้รับความนิยม

ไม่ปฏิบัติดีกว่าปฏิบัติธรรมพลาด?

โดย
รูปภาพ
ไม่ปฏิบัติธรรมอะไรคุณก็เป็นมนุษย์ธรรมดา แต่ถ้ามาปฏิบัติธรรมแล้วผิดพลาดคุณอาจไม่เหลือความเป็นคนได้ บางคนกลายเป็นร่างปอบ บางคนกลายเป็นผีเฝ้าตำรา เพราะธรรมะเป็นของสูง จะปฏิบัติได้ต้องมีศีลดี ไม่ต่างจากการฝืกวิชาอาคม ในบทความนี้ขออธิบายเรื่อง ไม่ ปฏิบัติธรรมดีกว่าอย่างไร   ดังต่อไปนี้ ๑ แม้แต่หลวงพ่อดังๆ ก็พลาดทั้งนั้น สิ่งที่คุณควรตระหนักก่อนอย่างแรกคือ แม้แต่หลวงพ่อสด หลวงปู่มั่น ฯลฯ ก็พลาดมาแล้วทั้งนั้น ปฏิบัติแล้วเกิดสัญญาวิปลาสครับ “แล้วคุณเป็นใครมาจากไหนดีเด่กว่าพระเหล่านี้อย่างไร?” เลยหลงว่าตัวเองถูกต้องแล้ว ไม่พลาด? ปฏิบัติธรรมเอง บางคนครูบาอาจารย์ก็ไม่มี รู้ไหมพวกที่เป็นปอบวิชาน่ะมันก็ปฏิบัติเองนี่ละ ของแบบนี้ไม่ใช่ของเล่นๆ มาทำเล่นๆ กันได้ ธรรมะก็เหมือนไฟ เหมือนงูพิษ ไม่ต่างจากวิชาอาคม ทำไม่ดีก็กลายเป็นผีปอบได้ ตอนนี้ กำลังเริ่มเป็นกันแล้ว และเป็นกันมาก ไม่ใช่ผีปอบนะเป็นอะไรกันก็ไม่รู้ เป็นเยอะและหนักด้วย คนเราทุกคนนะ “ต้องพลาดมาก่อนทั้งนั้น” ไม่มีใครตรัสรู้แต่ต้น แต่เราจะรู้ตัวไหมว่าพลาด?            ...
อ่านเพิ่มเติม

อาการของการปฏิบัติธรรมพลาด

โดย
รูปภาพ
ในบทความก่อนได้อธิบายแล้วว่าการปฏิบัติธรรมผิดพลาดนั้นสู้ไม่ปฏิบัติธรรมแล้วเป็นคนปกติยังดีกว่าว่ามีความหมายอย่างไร? หลายท่านอาจยังไม่เข้าใจและไม่คิดว่าตัวเองก็เข้าข่ายปฏิบัติธรรมพลาดด้วย ดังนั้น จำต้องอธิบายเพิ่มเติมต่อไป ในบทความนี้ขออธิบายเรื่อง “ อาการของการ ปฏิบัติธรรมพลาด”   ดังต่อไปนี้ ๑ มีความเห็นผิดไปจากความจริง ดังคำกล่าวของเซนที่ว่า “ก่อนปฏิบัติธรรมเห็นภูเขาเป็นภูเขา เมื่อปฏิบัติธรรมเห็นภูเขาเป็นความว่าง หลังปฏิบัติธรรมสำเร็จแล้วเห็นภูเขาเป็นภูเขาดังเดิม” นี่ละครับ คนเราเมื่อปฏิบัติธรรมพลาด จะมีความเห็นผิดไปจากความเป็นจริงเรียกว่า “ทิฐิวิปลาส” คำว่าทิฐิ ก็คือความคิดเห็น คำว่าวิปลาส ก็คือผิดไปจากความจริง นั่นเอง หลายคนไม่รู้ตัว ขาดสติ ไม่ทราบว่าตนเองมีความเห็นผิดไปจากความเป็นจริง เพราะมองว่าฉันถูกต้อง ฉันมีธรรม ไปยึดติดเอาว่า “ธรรมะคือความถูกต้อง” เช่น ความว่างคือธรรมะ ความว่างคือความถูกต้อง ทีนี้ มองภูเขาเป็นความว่างก็ไม่รู้ตัว ไม่มีสติว่าตนเองเกิดทิฐิวิปลาส ขึ้น มาแล้ว พอจะเห็นภาพไหม? ๒ มีความเป็นเจ้าของธรรมะ “สัพเพธัมมา อนัตตา” ธรรมทั้งหลายมิใช่ตัวตนข...
อ่านเพิ่มเติม

ผู้มีปัญญาแท้ไม่อ้างหลักธรรม

โดย
รูปภาพ
หลายท่านชอบอ้างหลักการ, ทฤษฎี, หลักธรรมต่างๆ ทว่า การอ้างอิงหลักธรรมเหล่านี้มิได้แสดงว่าท่านมีปัญญาอันใดเลย ปัญญาที่แท้จริงนั้นอยู่ที่การแก้ปัญหาได้จริงที่เรียกว่า “ปฏิเวธ” ต่างหาก เฉกเช่น ท่านอิกคิวซัง นี่คือ ตัวอย่างของผู้ใช้ปัญญาที่แท้จริง ในบทความนี้ขออธิบายเรื่องการใช้ปัญญาที่แท้จริง ดังต่อไปนี้ ๑ เลิกพล่ามหลักธรรม ผู้มีปัญญาที่แท้จริงจะไม่พล่ามหลักธรรม แต่จะสามารถใช้ปัญญาแก้ไขปัญหาต่างๆ ได้อย่างแท้จริง ดังเช่น ท่านอิกคิวซัง ไม่เคยมีว่าท่านอิกคิวซังจะแสดงธรรมในเชิงปรัชญาว่าธรรมะคืออะไร อย่างนั้นอย่างนี้ ก็ไม่มี มีแต่ท่านอิกคิวซังใช้ปัญญาในการแก้ปัญหาต่างๆ ในชีวิตจริง นี่แหละคือผู้มีปัญญาที่แท้จริง อย่ามั่วพล่ามธรรมะอวดเบ่งแข่งกันไปวันๆ เลยครับ วนอยู่แต่ในหลักการ, หลักธรรมทั้งนั้น แต่ชีวิตจริงใช้การไม่ได้ ไม่มีปัญญาจะแก้ไขปัญหาให้ใคร ปัญหาสังคม ปัญหาของชาติบ้านเมืองก็ไม่รู้จะแก้อย่างไร แบบนี้ใช้ไม่ได้ครับ เป็นได้แค่พวก “สิบแปดมงกุฎ” เอาธรรมะมาพล่ามหลอกผู้คน ทว่า ไม่มีปัญ ญ าจะช่วยอะไรใครได้จริงครับ            ...
อ่านเพิ่มเติม